In heel Europa stappen overheidsinstellingen over van Microsoft en Google naar open source software. Het Deense ministerie voor Digitale Zaken en de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein liepen daarin in 2025 voorop: zij vervangen kantoorsoftware van Microsoft door open source alternatieven als LibreOffice en Linux.
Dat is meer dan een wisseling van leverancier. Het laat zien dat Europa werk maakt van digitale soevereiniteit, transparantie over data en efficiënt omgaan met budgetten. In dit artikel leest u wie er al zijn overgestapt, waarom dat ook voor bedrijven relevant is en hoe u zich voorbereidt.
Wat er gebeurde: overheden vervangen Microsoft
Het Deense ministerie voor Digitale Zaken maakte in 2025 bekend dat het Microsoft Office voor meer dan de helft van de medewerkers vervangt door LibreOffice. Windows blijft voorlopig in gebruik, maar de stap legt de basis voor een bredere overstap.
Sleeswijk-Holstein gaat nog verder. De deelstaat vervangt Microsoft Teams, Office en Outlook door LibreOffice, Open-Xchange en Linux, en verlengt de Microsoft-licenties niet meer.
Samen laten deze voorbeelden zien dat Europese overheden steeds bewuster kiezen voor zeggenschap over hun digitale infrastructuur. Ook in Nederland groeit de aandacht voor de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven; lees bijvoorbeeld over de uitspraak over het Microsoft-gebruik van de Europese Commissie.
Wat er nu gebeurt: Europees beleid voor open source
De Europese Unie stemt haar beleid af op deze ontwikkeling. Met de Interoperable Europe Act worden overheden aangemoedigd open standaarden te gebruiken, zodat systemen over grenzen heen samenwerken en minder afhankelijk zijn van één leverancier. De open source-strategie van de Europese Commissie legde daarvoor de basis, met initiatieven als code.europa.eu.
Wat eerst losse projecten leken, wordt zo een gecoördineerde beweging. Grote Amerikaanse leveranciers reageren met eigen "soevereine cloud"-aanbiedingen, maar de beweging naar open, door de gemeenschap ontwikkelde platforms zet duidelijk door. Lees meer over wat een echte soevereine cloud is.
Alternatieven voor Microsoft
Voor vrijwel elk Microsoft-product is inmiddels een volwassen open source alternatief:
| Microsoft | Open source alternatief |
|---|---|
| Word, Excel, PowerPoint | LibreOffice, Collabora Online, OnlyOffice |
| Outlook en Exchange | Open-Xchange, Thunderbird, eM Client met een Europese mailserver |
| OneDrive en SharePoint | Nextcloud, ownCloud, OpenCloud |
| Teams | Nextcloud Talk, Jitsi, Matrix/Element |
| Windows | Linux-distributies |
Wilt u deze diensten niet zelf beheren? vBoxx host ze voor u in Nederlandse datacenters: van Nextcloud Hub, ownCloud en OpenCloud tot veilige e-mail met vBoxxConnect. Bekijk alle alternatieven voor Microsoft.
Wat dit betekent voor uw organisatie
Meer controle. Met open source software bepaalt u zelf waar uw gegevens staan en wie erbij kan, in plaats van afhankelijk te zijn van Amerikaanse techreuzen. Dat maakt het voldoen aan de AVG eenvoudiger. Lees meer over digitale soevereiniteit.
Lagere kosten. Sleeswijk-Holstein verwacht miljoenen euro's aan licentiekosten te besparen. Ook eerdere overstappen bij Franse en Oostenrijkse overheden leverden flinke besparingen op.
Flexibiliteit. Open source software gebruikt open standaarden, is aan te passen en wordt ondersteund door actieve gemeenschappen. Voor IT betekent dat eenvoudiger koppelen en minder vendor lock-in.
Open source is geen niche meer, maar een volwaardig en strategisch alternatief.
Zo pakt u de overstap aan
- Breng uw software in kaart. Welke tools gebruikt u, en welke zijn te vervangen door veiligere, Europese alternatieven?
- Begin klein. Start een pilot bij één afdeling, verzamel feedback en beperk het risico.
- Train uw medewerkers. De beste software levert niets op als niemand hem wil gebruiken.
- Werk samen met een ervaren partner. Kies een aanbieder die gespecialiseerd is in veilige, AVG-conforme open source diensten en die de migratie van uw data verzorgt.
Conclusie: een nieuw digitaal tijdperk
De koerswijziging van Europa naar open source markeert een duidelijke breuk met de afhankelijkheid van buitenlandse techleveranciers. Denemarken en Duitsland laten zien dat de overstap niet alleen mogelijk is, maar ook voordelen oplevert. Of u nu bij een overheid of een bedrijf werkt: dit is het moment om uw softwarestrategie tegen het licht te houden.
Klaar voor de overstap?
vBoxx helpt organisaties bij de overstap naar betrouwbare, veilige open source platforms die in Europa worden gehost. Of u nu een veilig alternatief voor Microsoft 365 zoekt, een privéomgeving om bestanden te delen of AVG-conforme e-mail: neem contact met ons op om uw overstap te bespreken.


